บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

Graduate School Chiang Mai Rajabhat University

การศึกษาสภาพของชุมชนในการมีส่วนร่วมป้องกันอาชญากรรม


ผู้วิจัย : ร้อยตำรวจเอก สิทธิศักดิ์ พันธุ์พิชญานนท์
หลักสูตร : ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขา : การวิจัยและพัฒนาท้องถิ่น
อาจารย์ที่ปรึกษา : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรีพรรณ สิทธิพงศ์
อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม : รองศาสตราจารย์ สนิท สัตโยภาส

บทคัดย่อ


วัตถุประสงค์ของการวิจัยครั้งนี้เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและวิธีการป้องกันและแก้ไขปัญหาอาชญากรรมของชุมชน ตลอดจนแนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนและปัญหาอุปสรรคของการมีส่วนร่วมในการป้องกันอาชญากรรม และเพื่อหารูปแบบที่เหมาะสมของการมีส่วนร่วมของ ชุมชนในการป้องกันอาชญากรรม กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาได้แก่ ผู้ให้ข้อมูลหลัก จานวน 16 คน โดยใช้วิธีเลือกแบบเจาะจงและหัวหน้าครัวเรือนหรือสมาชิกที่สามารถให้ข้อมูลที่อาศัยอยู่ใน ชุมชนลอยเคราะห์และชุมชนช่างฆ้อง ตาบลช้างคลาน อาเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ จานวน 150 คน โดยใช้วิธีการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือแบบสอบถาม การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก และการสนทนากลุ่มร่วมกับการสังเกตทั้งแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถามโดยใช้โปรแกรมทางสถิติสาเร็จรูป SPSS 9.0 for Windows เพื่อคานวณหาค่าความถี่และค่าร้อยละ ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพได้วิเคราะห์ประเด็นเชิงพรรณนา แล้วนาผลการวิจัยที่ได้ทั้งสองส่วนมายืนยันและอธิบายเสริมซึ่งกันและกัน
ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนลอยเคราะห์และชุมชนช่างฆ้องแต่เดิมใช้ชื่อชุมชนสองพี่น้อง เริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2533 ต่อมาปี พ.ศ. 2544 ได้แยกออกเป็นสองชุมชนโดยใช้ถนนลอยเคราะห์เป็นเส้นแบ่งเขตแดนด้วยเหตุผลเพื่อการบริหารและการปกครอง ชุมชนลอยเคราะห์และชุมชนช่างฆ้อง มีลักษณะเป็นชุมชนเมือง มีประชากรอาศัยอยู่อย่างหนาแน่น ประชากรส่วนใหญ่เป็นผู้ที่อพยพ มาจากต่างถิ่นไม่มีความสัมพันธ์ทางเครือญาติ มีการสร้างบ้านเรือนอยู่ในที่ดินสาธารณประโยชน์ของทางราชการและที่ดินของวัด ประชากรส่วนใหญ่จบการศึกษาระดับชั้นประถมปีที่ 1 - 4 มากที่สุด รองลงมาอยู่ในระดับชั้นประถมปีที่ 5 – 6 ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพค้าขายและรับจ้าง มีรายได้ต่อเดือนไม่เกิน 3,000 บาท สภาพปัญหาของชุมชนส่วนใหญ่เป็นเรื่องที่อยู่อาศัยและทางเข้าออกคับแคบ ปัญหาความแออัดของคนในชุมชน ปัญหาอาชญากรรม มีคดียาเสพติดเกิดขึ้นในชุมชน มากที่สุด รองลงมาเป็นคดีการพนัน และคดีลักทรัพย์ สาหรับปัญหาเรื่องยาเสพติดในชุมชนสาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากชาวเขาต่างถิ่นที่เข้ามาอยู่ในชุมชน
การแก้ไขปัญหาอาชญากรรมในชุมชนที่ผ่านมาส่วนใหญ่ใช้วิธีการแจ้งให้เจ้าหน้าที่ตารวจเข้าไปดาเนินการ สาหรับการแก้ไขปัญหาโดยชุมชนมีน้อย ซึ่งส่วนใหญ่ใช้วิธีการอบรมสั่งสอนและตักเตือนสมาชิกในครอบครัวของตนเอง การป้องกันอาชญากรรมที่ผ่านมาเจ้าหน้าที่ตารวจได้เข้าไปให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องอาชญากรรมในชุมชนโดยใช้วิธีการจัดการฝึกอบรม การบรรยาย และการจัดกิจกรรมต่างๆ ในส่วนการป้องกันอาชญากรรมของชุมชนเองได้มีการสร้างปฏิสัมพันธ์ซึ่งกันและกันในระหว่างสมาชิก มีการติดตั้งแสงไฟส่องสว่างบริเวณทางเดินอย่างทั่วถึงในเวลากลางคืน มีการสร้างทางเข้าออกให้สะดวกรวดเร็ว มีการช่วยกันสอดส่องและแจ้งเบาะแสของบุคคลที่น่าสงสัย มีการฝากบ้านให้เพื่อนบ้านดูแล มีการเลี้ยงสัตว์เอาไว้เฝ้าบ้าน และมีการสร้างบ้านเรือนให้มั่นคงแข็งแรง
สาหรับการมีส่วนร่วมของชุมชนในการป้องกันอาชญากรรมที่ผ่านมาส่วนใหญ่เป็นการแสดงความคิดเห็นและการตัดสินใจ แต่ไม่มีส่วนร่วมในการติดตามประเมินผลของกิจกรรมหรือโครงการ ส่วนการมีส่วนร่วมในการปฏิบัติส่วนใหญ่เป็นการจัดเตรียมสถานที่และการฟังการบรรยาย ปัญหาอุปสรรคในการมีส่วนร่วมป้องกันอาชญากรรมของชุมชนคือ ความไม่ไว้วางใจในการปฏิบัติหน้าที่ของตารวจ การแตกความสามัคคีของชุมชน การไม่ค่อยมีเวลาว่างของชุมชน และการไม่มีความรู้ความเข้าใจในกิจกรรมที่จัดขึ้นและไม่ทราบถึงผลประโยชน์ที่ได้รับจากการมีส่วนร่วม
รูปแบบการมีส่วนร่วมป้องกันอาชญากรรมที่เหมาะสมและชุมชนต้องการคือการสร้าง ปฏิสัมพันธ์ทางสังคม การติดตั้งไฟส่องสว่างไว้ตามทางเดินและหน้าบ้านในเวลากลางคืน การฝากดูแลบ้าน การนาสัตว์เลี้ยงมาใช้เฝ้าบ้าน การจัดตัวแทนชุมชนออกสอดส่องดูแลความสงบเรียบร้อยภายในชุมชน มีการแจ้งเบาะแสของบุคคลที่น่าสงสัยที่เข้าไปในชุมชนให้แก่สมาชิกและเจ้าหน้าที่ตารวจทราบ การมีตารวจชุมชนที่มีมนุษยสัมพันธ์ดี การที่ทุกหน่วยงานในชุมชนร่วมกันปลุกจิตสานึกให้คนในชุมชนรักสามัคคี ร่วมมือและช่วยเหลือในการป้องกันอาชญากรรมอย่างเป็นรูปธรรม การประชาสัมพันธ์และการจัดกิจกรรมให้ความรู้ความเข้าใจในวิธีการป้องกันอาชญากรรมที่ถูกต้องปลอดภัยแก่ชุมชนอย่างต่อเนื่องและสม่าเสมอ โดยเน้นให้ชุมชนมีส่วนร่วมคิด วางแผน ปฏิบัติ และติดตามประเมินผล อย่างจริงจัง ตลอดจนการตั้งคณะกรรมการจากเจ้าหน้าที่ของรัฐและคนในชุมชนร่วมกันเพื่อควบคุมดูแลการย้ายเข้าออกของคนในชุมชน ซึ่งจะช่วยลดปัญหาและป้องกันปัญหาอาชญากรรมในชุมชนได้


ดาวน์โหลดเอกสาร