เบื้องหลังความสำเร็จของชาวไทยเชื้อสายจีนผ่านสารคดีชีวประวัติบุคคลสำคัญ


ผู้วิจัย : Peng Lin
หลักสูตร : ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขา : ภาษาไทย
อาจารย์ที่ปรึกษา : รองศาสตราจารย์สมพงษ์ บุญเลิศ
อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม : รองศาสตราจารย์สนิท สัตโยภาส

บทคัดย่อ


การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดปรัชญาในการดาเนินชีวิตสู่ความสาเร็จของชาวไทยเชื้อสายจีนจากสารคดีชีวประวัติบุคคลสาคัญ และเพื่อศึกษาการถ่ายทอดแนวคิดและวัฒนธรรมสู่คนรุ่นหลังของชาวไทยเชื้อสายจีนจากสารคดีชีวประวัติบุคคลสาคัญช่วงปี พ.ศ.2536-พ.ศ.2552 ทั้งหมด 10 เล่มผู้วิจัยได้รวบรวมและศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง สร้างเครื่องมือการวิจัย บันทึกข้อมูลเนื้อหาจากการศึกษาเอกสารแล้วนาข้อมูลชีวประวัติชาวไทยเชื้อสายจีน ที่เป็นบุคคลสาคัญที่ได้จากแบบบันทึกข้อมูลมาสังเคราะห์ จัดหมวดหมู่โดยใช้วิธีวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ด้วยการเขียนพรรณนาวิเคราะห์ (Analytical Describe) ผลการวิจัยพบว่า
1. แนวคิดปรัชญาในการดาเนินชีวิตสู่ความสาเร็จของชาวไทยเชื้อสายจีนในด้านต่าง ๆ ส่วนใหญ่จะยึดมั่นในแนวคิดปรัชญาขงจื้อ ซึ่งประกอบด้วย 5 คาที่มีความเกี่ยวพันกันได้แก่อี้ (?) ความชอบธรรม การปลูกฝังคุณธรรม มุ่งเน้นอบรมความผูกพันทางศีลธรรม หลี่ (?) การจัดกฎเกณฑ์สังคม มุ่งมั่นให้เรียนรู้วัฒนธรรมและขนบธรรมเนียมประเพณี เหยิน (?) เมตตาธรรม มีเจตนารมณ์ที่ดีที่จะทาสิ่งดี ๆ ให้กับสังคม จื้อ (?) ปัญญา และซิ่น (?) สัจ
2. การถ่ายทอดแนวคิดและวัฒนธรรมของชาวไทยเชื้อสายจีน มีการถ่ายทอดมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน จากรุ่นหนึ่งไปสู่รุ่นหนึ่ง ทั้งโดยทางตรงและทางอ้อม ซึ่งบุคคลที่เป็นตัวแทนในการถ่ายทอดประกอบไปด้วยกลุ่มคนในครอบครัวและชุมชน วิธีการถ่ายทอดโดยตรงภายในครอบครัว พ่อ แม่ ผู้สูงอายุ และบุคคลภายในครอบครัว เป็นผู้ทาหน้าที่ถ่ายทอด ลูก หลานเป็นผู้รับการถ่ายทอด ด้วยวิธีการสอนบอกกล่าว อธิบาย แนะนา แสดงให้ดู ปฏิบัติร่วมกัน ดูแล บังคับ ควบคุม จนกระทั่งลูกหลานสามารถปฏิบัติได้ด้วยตนเอง และการถ่ายทอดโดยทางอ้อม ผู้ถ่ายทอดเป็นสมาชิกภายในครอบครัวที่ได้ร่วมกันประกอบพิธีกรรมอย่างต่อเนื่อง ผู้ให้การถ่ายทอดได้ปฏิบัติให้เด็ก ๆ ได้เห็น พูดคุย ได้สัมผัส และเข้าร่วมอยู่อย่างสม่าเสมอ เด็กจึงได้รับการกล่อมเกลามาตั้งแต่เล็ก ๆ เมื่อโตขึ้น เด็กก็สามารถช่วยผู้ใหญ่ได้หรือทาหน้าที่แทนผู้ใหญ่ในการประกอบพิธีกรรม เช่นการจัดของ เซ่นไหว้บรรพบุรุษ ชุมชนซึ่งเป็นสถานที่ที่ชาวไทยเชื้อสายจีนที่ได้รวมตัวกัน ทากิจกรรมร่วมกัน การถ่ายทอดทางตรงระหว่างคนในชุมชน ผู้ทาหน้าที่ในการถ่ายทอด ประกอบด้วยเพื่อนในกลุ่มภาษาเดียวกัน เพื่อนบ้าน เพื่อนร่วมทางาน ซึ่งลักษณะของการถ่ายทอดเป็นการพูดคุยแลกเปลี่ยน อธิบาย บอกกล่าวทาให้ผู้รับการถ่ายทอดสามารถปฏิบัติพิธีกรรมได้อย่างถูกต้อง สาหรับการถ่ายทอดทางอ้อมในชุมชน เป็นไปในลักษณะของการได้เข้าร่วมกิจกรรม การเล่าสู่กันฟัง การพูดคุย การได้เห็นเพื่อนบ้านปฏิบัติ และการได้รับการชักชวนให้เข้าร่วมเป็นต้น ส่วนเนื้อหาของแนวคิดและวัฒนธรรมที่ถ่ายทอดด้านขนบธรรมเนียมประเพณีของชาวไทยเชื้อสายจีน ได้แก่ ประเพณี การดื่มน้าชา ประเพณีพิธีฝังศพ ประเพณีทิ้งกระจาด ประเพณีเซ่นไหว้ ประเพณีวันตรุษจีน ประเพณีภายในครอบครัวซึ่งประกอบด้วยผู้ชายเป็นผู้นาของครอบครัว พี่ควรดูแลและอบรม สั่งสอนน้อง ประเพณีคลุมถุงชน และประเพณีการแต่งงาน ปรากฏวัฒนธรรมด้านคุณธรรม จริยธรรมของชาวไทยเชื้อสายจีน ได้แก่ ความมุ่งมั่น ขยันและอดทน ความกตัญญูกตเวที ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ การเคารพเชื่อฟังผู้อาวุโส ความมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี ความรับผิดชอบซึ่งประกอบด้วย ความรับผิดชอบต่อตนเอง ความรับชอบต่อครอบครัวและความรับผิดชอบต่อสังคม ความเมตตา ความอ่อนน้อมถ่อมตน ความประหยัด และใจกว้าง


ดาวน์โหลดเอกสาร