บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

Graduate School Chiang Mai Rajabhat University

การใช้ภาษาในบทเพลงยอง จังหวัดลำพูน


ผู้วิจัย : นางศิริพันธุ์ อิ่มมาก
หลักสูตร : ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขา : ภาษาไทย
อาจารย์ที่ปรึกษา : รองศาสตราจารย์สนิท สัตโยภาส
อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม : รองศาสตราจารย์ดร.สมพงศ์ วิทยศักดิ์พันธุ์

บทคัดย่อ


กการศึกษาวิจัยเรื่องการใช้ภาษาในบทเพลงยอง จังหวัดลาพูน มีวัตถุประสงค์ ๒ ประการ ๑)เพื่อศึกษาลักษณะของภาษาและการใช้ภาษาในบทเพลงภาษายอง จังหวัดลาพูน ๒) เพื่อศึกษาภาพสะท้อนทางสังคมและวัฒนธรรมในเพลงยองโดยมี กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยครั้งนี้ คือ บทเพลงภาษายอง จังหวัดลาพูน จานวน ๕๑ บทเพลง ผู้วิจัยใช้การอ่านวิเคราะห์ประกอบแบบบันทึกข้อมูลเป็นเครื่องมือในการวิจัย ซึ่งการวิเคราะห์ข้อมูลในการวิจัยครั้งนี้ใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการวิเคราะห์บทเพลง พบว่า
๑. การใช้ภาษาในบทเพลงยอง จังหวัดลาพูน มีทั้งภาษาไทยกลาง คาเมือง และภาษายอง ทั้งนี้เป็นเพราะมีการผสมผสานทางด้านภาษาทั้งภาษาไทยภาคกลาง ภาษาคาเมือง และภาษายอง ผู้คนในจังหวัดลาพูนใช้ทั้ง ๓ ภาษาร่วมกันอย่างกลมกลืน
๒. การวิเคราะห์บทเพลงภาษายอง จังหวัดลาพูน ตามเกณฑ์ของ “วรรณกรรมเพลง”คือ ในบทเพลงยองมีเพลงที่มีลักษณะฉันทลักษณ์คล้ายกับกลอนสุภาพถึงแม้ว่าจะไม่ตรงกับกลอนสุภาพอย่างแท้จริง แต่ได้มีการใช้สัมผัสในลักษณะคล้ายกับกลอนอยู่หลายบทเพลง และการประพันธ์คาร้องได้แก่ การใช้คาพบว่าในเพลงยองได้มีการใช้ทั้งคาซ้า คาสัมผัส และการหลากคา
การสรรคา เพลงภาษายองใช้คาให้ถูกต้องตามความหมายใช้คาได้เหมาะแก่เนื้อเรื่องและฐานะของบุคคลและใช้คาได้เหมาะแก่ลักษณะของคาประพันธ์ แต่ละเพลงมีเนื้อหาเกี่ยวกับวิถีชีวิต เป็นคาประพันธ์ทั้งแบบร้อยแก้วที่มีคาคล้องจอง (ค่าว ฮ่า) และเป็นบทร้อยกรอง ประเภทกลอนแปดการเรียบเรียงคา ในบทเพลงภาษายองนิยมเน้นสาระสาคัญอยู่ท้ายสุดของบทเพลง และมีประโยคคาถามเชิงวาทศิลป์ทั้งนี้เป็นเพราะว่าเพลงภาษายองเป็นเพลงประเภทเล่าเรื่องที่สะท้อนวิถีชีวิตของคนยองในจังหวัดลาพูน ประโยคต่าง ๆ หรือกลุ่มคาต่าง ๆ จึงมีความหมายและสื่อความหมายได้อย่างเข้มข้นและโวหารภาพพจน์ในบทเพลงยองนิยมโวหาร อุปมาอุปลักษณ์ปฏิพากย์ หรือ ปรพากย์บุคลาธิษฐาน หรือ บุคคลวัตอติพจน์ หรือ อธิพจน์นามนัยสัญลักษณ์สัทพจน์ธรรมาธิษฐานอุปมานิทัศน์ไวพจน์มีความงาม ทั้งนี้เป็นเพราะเพลงที่นามาวิเคราะห์มีความหลากหลายในเนื้อหา การใช้โวหารจึงปรับเปลี่ยนไปตามเนื้อหาของเพลง
๓. เพลงยองได้สะท้อนภาพสังคมและวัฒนธรรมเกี่ยวกับด้านค่านิยมของคนไทยองออกเป็น ๓ กระแส คือ ๑. ค่านิยมในการนับถือบุคคล ๒. ค่านิยมในความรักสนุก ๓. ค่านิยมในความเชื่อเรื่องบุญกรรม ส่วนในด้านเศรษฐกิจแบ่งเป็นด้านการผลิตและการบริโภค ภาพสะท้อนด้านสังคมและวัฒนธรรม แบ่งเป็น ด้านสังคมชนบทและด้านสังคมเมืองวัฒนธรรมประเภทความคิดและวัฒนธรรมประเภทปทัสถาน


ดาวน์โหลดเอกสาร