บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

Graduate School Chiang Mai Rajabhat University

คุณธรรมในปัญญาสชาดกฉบับล้านนา


ผู้วิจัย : นางศิราณี แพทอง
หลักสูตร : ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขา : ภาษาไทย
อาจารย์ที่ปรึกษา : รองศาสตราจารย์สนิท สัตโยภาส
อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม : รองศาสตราจารย์ยุพิน อินทะยะ

บทคัดย่อ


การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์คุณธรรมจากพฤติกรรมตัวละครที่ปรากฏในปัญญาสชาดกและวิเคราะห์แบบเรื่องของปัญญาสชาดกฉบับล้านนา การศึกษาวิจัยเรื่องคุณธรรมในปัญญาสชาดกฉบับล้านนานี้ เป็นการศึกษาเชิงเอกสาร ผลการศึกษาพบว่าคุณธรรมพื้นฐาน 8 ประการจากพฤติกรรมตัวละครที่ปรากฏในปัญญาสชาดก คุณธรรมที่ปรากฏมากที่สุดในแต่ละเรื่องมี 6 ประการ ทั้งนี้แต่ละเรื่องจะมีคุณธรรมที่ปรากฏไม่ซ้ากัน คุณธรรมที่ปรากฏรองลงมามี 5 ประการและแต่ละเรื่องจะมีคุณธรรมที่ปรากฏไม่ซ้ากัน คุณธรรมที่ปรากฏน้อยที่สุดมี 1 ประการและคุณธรรมที่ปรากฏมากที่สุดคือคุณธรรมเกี่ยวกับความสะอาดมีอยู่ 33 เรื่อง คุณธรรมที่ปรากฏรองลงมาคือความมีน้าใจ 30 เรื่อง คุณธรรมที่ปรากฏน้อยที่สุดคือความประหยัดมี 5 เรื่อง แบบเรื่องของปัญญาสชาดกประกอบด้วย 1) ปัจจุบันวัตถุ ซึ่งจะเริ่มต้นด้วยภิกษุสนทนากันในโรงธรรมถึงเรื่องบุคคลและกรรมของท่านในชาดก พระพุทธเจ้าทรงทราบจึงเสด็จมาตรัสพระธรรมเทศนา 2) อดีตวัตถุ จะกล่าวถึงเรื่องที่เกิดขึ้นแล้วในอดีตชาติของพระพุทธเจ้า เมื่อครั้งเป็นพระโพธิสัตว์ 3) คาถา เนื้อเรื่องจะดาเนินเรื่องด้วยบทร้อยแก้วแล้วจะคั่นด้วยคาถาสลับบทร้อยกรองที่เป็นภาษาบาลีสลับกัน และ 4) สโมธานจะกล่าวถึงตัวละครในอดีตชาติได้กลับชาติมาเกิดเป็นใครบ้างในปัจจุบันชาติ ทาให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างสองชาติ


ดาวน์โหลดเอกสาร