บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

Graduate School Chiang Mai Rajabhat University

ความคาดหวังของผู้นำชุมชนแออัดที่มีต่อการบริหารงาน ของคณะเทศมนตรีเทศบาลนครเชียงใหม่


ผู้วิจัย : นายธีรยุทธ คำศรีแก้ว
หลักสูตร : ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขา : การวิจัยและพัฒนาท้องถิ่น
อาจารย์ที่ปรึกษา : รองศาสตราจารย์พีระพงศ์ บุญศิริ
อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม : รองศาสตราจารย์ ดร.เจิดหล้า สุนทรวิภาต

บทคัดย่อ


การวิจัยเรื่องนี้เป็นการศึกษา เรื่อง ความคาดหวังของผู้นาชุมชนแออัดที่มีต่อการบริหารงานของคณะเทศมนตรีเทศบาลนครเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบทของชุมชนแออัดที่ตั้งอยู่ ในเขตพื้นที่ของเทศบาลนครเชียงใหม่ กระบวนการบริหารและการจัดการของชุมชนแออัดในเขต เทศบาลนครเชียงใหม่ ภายใต้ภาวะการเป็นผู้นาของคณะเทศมนตรีเทศบาลนครเชียงใหม่ บทบาทที่เป็นจริงและบทบาทที่คาดหวังในการบริหารงานของคณะเทศมนตรีเทศบาลนครเชียงใหม่ ตามทัศนะของ ผู้นาชุมชนแออัด และเพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการบริหารงานของคณะเทศมนตรี ตามทัศนะของผู้นาชุมชนแออัด กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้คือ ประธานชุมชนและคณะกรรมการชุมชนแออัด 8 ชุมชน ซึ่งได้แก่ ชุมชนระแกง ชุมชนทิพย์เนตร ชุมชนร่องกระแจะ ชุมชนทานตะวัน ชุมชนต้นขาม ชุมชนท่าสะต๋อย ชุมชนป่าตัน ชุมชนพัฒนากู่เต้า จานวน 120 คน เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลคือ การสัมภาษณ์ การสังเกต การสนทนากลุ่ม และแบบสอบถาม ผู้วิจัยวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถาม เพื่อหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานแล้วนาเสนอข้อมูลแบบตาราง ส่วนข้อมูล ผลการวิจัยที่ได้จาการสัมภาษณ์ การสังเกต การสนทนากลุ่ม ได้นาเสนอแบบพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า :
ด้านบริบทของชุมชนแออัดทางสังคม พบว่าชุมชนจะมีความสัมพันธ์กันในลักษณะของการทากิจกรรมกลุ่มร่วมกัน คอยช่วยเหลือปรึกษาหารือกันในชุมชนของตนเอง รวมไปถึงวัฒนธรรม ความเชื่อ ประเพณีต่าง ๆ ที่สืบทอดกันมา ความสัมพันธ์ทางด้านสังคมของชุมชนแออัดนั้น จะมีความสัมพันธ์กันในลักษณะต่างคนต่างอยู่ จะมีอยู่บ้างที่จะติดต่อกันก็คือในหมู่เครือญาติหรือเพื่อนบ้านใกล้เรือนเคียงกัน ส่วนความสัมพันธ์ของชุมชนนั้นได้มีการก่อตัวขึ้นจะเห็นได้จากการที่เทศบาล นครเชียงใหม่ ได้ให้คนในชุมชนไปอบรมในด้านสาธารณสุข คือ อาสาสมัครสาธารณสุขมูลฐาน (อสม.) ทาให้เกิดความสัมพันธ์และกิจกรรมกลุ่มขึ้นระหว่างสมาชิกในชุมชน ด้านสังคมและวัฒนธรรมประเพณีความเชื่อของชุมชนแออัด พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่จะนับถือศาสนาพุทธ และมีความเชื่อในเรื่องของ สิ่งศักดิ์สิทธิ์ ความเชื่อเรื่องผีปู่ย่า ความเชื่อเรื่องเคราะห์
รวมไปถึงประเพณีที่สืบทอดกันมา คือ ประเพณีลอยกระทง ประเพณีสงกรานต์ ประเพณีแต่งงาน งานบวช ขึ้นบ้านใหม่ ทาบุญศพ งานปอย ด้านเศรษฐกิจของชุมชนแออัด พบว่า ส่วนใหญ่มีอาชีพรับจ้าง/ทางานนอกบ้าน แต่ยังมีการจัดตั้งกลุ่มแม่บ้านในการผลิตอาหารแปรรูป เพื่อเป็นการสร้างรายได้ให้กับชุมชนของตนเอง และด้านการเมืองการปกครองของชุมชนแออัด พบว่า มีการจัดตั้งผู้นาชุมชน เพื่อทาการบริหารจัดการเกี่ยวกับกิจกรรมของชุมชน เป็นผู้ดูแลประสานงานระหว่างรัฐและองค์กรเอกชนในการสนับสนุนกิจกรรมกลุ่มต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในชุมชนและให้คาปรึกษาแก้ไขปัญหาในกลุ่มต่าง ๆ ของชุมชน
ด้านกระบวนการบริหารและการจัดการชุมชนแออัด พบว่า ด้านการเป็นผู้นาชุมชน ผู้นาจะต้องเป็นผู้ที่มีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล จริงใจ มีคุณธรรม เสียสละ ซื่อสัตย์ อดทน เมตตา ยุติธรรมในการแก้ปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้นในชุมชน มีบทบาทในการชี้นาการพัฒนาชุมชนในด้านต่าง ๆ ด้านรูปแบบการปกครองแบบมีส่วนร่วมและการจัดกิจกรรมภายในชุมชนแออัด พบว่า เทศบาลนครเชียงใหม่ โดยการนาของคณะเทศมนตรีเทศบาลนครเชียงใหม่ ได้จัดให้ชาวชุมชนแออัดมีการคัดเลือกประธานชุมชนและคณะกรรมการชุมชนเพื่อให้เข้ามาบริหารและ จัดการชุมชนแออัดร่วมกับเทศบาลและหน่วยงานของรัฐ ดังนั้น บทบาทการมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นเงื่อนไขที่สาคัญที่ทาให้ชุมชนเข้มแข็ง โดยชุมชนแออัดต้องเป็นผู้พิจารณาปัญหา วางแผนแก้ไขปัญหา ดาเนินการและประเมินผล และเจ้าหน้าที่ของรัฐเป็นที่ปรึกษา สนับสนุนในสิ่งที่ชุมชนแออัดขาด ด้านสภาพแวดล้อมในชุมชน พบว่า สภาพบ้านในชุมชนแออัดส่วนใหญ่ทรุดโทรม การปลูกสร้างบ้านเรือนไม่ถาวร พื้นที่อยู่อาศัยคับแคบ ไม่มีใบเอกสิทธิการครอบครองเป็นเจ้าของ บางชุมชนก็มีการปลูกสร้างบ้านเรือนที่ถาวร และภายในชุมชนมีสิ่งอานวยความสะดวก เช่น เครื่องรับโทรทัศน์, รถจักรยานยนต์, ตู้เย็น ด้านการจัดการในด้านสาธารณูปโภคในชุมชนแออัด พบว่า ส่วนใหญ่จะมีปัญหาในเรื่องของ การขาดสาธารณูปโภคที่ดี เช่น น้าประปา ไฟฟ้า ทางเดินเท้า ทางระบายน้าในชุมชนไม่พอเพียงกับความต้องการของชาวชุมชนแออัด
ความคาดหวังของผู้นาชุมชนแออัดที่มีต่อการบริหารงานของคณะเทศมนตรีเทศบาล นครเชียงใหม่ พบว่า ในด้านการทาหน้าที่นิติบัญญัติ ด้านบทบาทการบริหารงานและบริการประชาชน บทบาทในการพัฒนาท้องถิ่นและการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม บทบาทในฐานะเป็นผู้นาท้องถิ่น บทบาทในการพัฒนาการเมืองการปกครองท้องถิ่น ผู้นาชุมชนแออัดมีความคาดหวังสูงกว่าบทบาท ที่เป็นจริงในทุกด้าน


ดาวน์โหลดเอกสาร