บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

Graduate School Chiang Mai Rajabhat University

การพัฒนาสมรรถนะนักศึกษาวิชาชีพครูที่สอดคล้องกับบริบท แม่ฮ่องสอน


ผู้วิจัย : รุ่งทิวา มูลสถาน
หลักสูตร : ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขา : ผู้นำทางการศึกษาและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
อาจารย์ที่ปรึกษา : รองศาสตราจารย์ ประวัติ พื้นผาส
อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม : รองศาสตราจารย์ วรรณวดี ม้าลำพอง

บทคัดย่อ


การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์หลัก 4 ประการ เพื่อ 1) วิเคราะห์ความสอดคล้องของรายวิชาที่ใช้ในหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต กลุ่มวิชาชีพครูมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2553) กับบริบททางสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมของจังหวัดแม่ฮ่องสอน 2) วิเคราะห์สมรรถนะของนักศึกษาวิชาชีพครูที่ควรได้รับการพัฒนาให้สอดคล้องกับบริบทแม่ฮ่องสอน 3) พัฒนาสาระความรู้และวิธีการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสมต่อการพัฒนาสมรรถนะนักศึกษาวิชาชีพครูที่สอดคล้องกับบริบทแม่ฮ่องสอน และ 4) เพื่อทดลองใช้สาระความรู้ต่อการพัฒนาสมรรถนะนักศึกษาวิชาชีพครูที่สอดคล้องกับบริบทแม่ฮ่องสอน
ในการวิจัยครั้งนี้ มีแหล่งข้อมูลหลักจากเอกสารและประชากรที่จัดเป็นผู้ให้ข้อมูลหลัก 7 กลุ่ม ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูพี่เลี้ยงของนักศึกษาวิชาชีพครูวิทยาลัยแม่ฮ่องสอนไปฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูเต็มรูปแบบ นักศึกษาวิชาชีพครูวิทยาลัยแม่ฮ่องสอนสาขาวิชาภาษาอังกฤษชั้นปีที่ 4 ปีการศึกษา 2556 ผู้ทรงคุณวุฒิที่เป็นผู้ให้ข้อมูลหลัก 4 กลุ่ม คือ ผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความรู้ด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อมและการศึกษาของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ผู้บริหารสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตพื้นที่การศึกษาแม่ฮ่องสอนเขต 1 และ ครูผู้สอนที่ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติให้เป็นครูดีของแม่ฮ่องสอน เครื่องมือเก็บข้อมูลมี 8 ชุด ได้แก่ แบบวิเคราะห์เอกสารจานวน 2 ชุด แบบสอบถาม แบบบันทึกการประชุมกลุ่มย่อยครั้งที่ 1 และ2 แบบประเมินความเหมาะสมของชุดพัฒนาสมรรถนะ และแบบประเมินความพึงพอใจต่อชุดพัฒนาสมรรถนะ วิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร และการวิเคราะห์ข้อมูลจากภาคสนามโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ประกอบการใช้สถิติเชิงพรรณนา ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้
เนื้อหาสาระส่วนใหญ่ตามหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต มีลักษณะเป็นความรู้ในภาพรวมกว้าง ๆ ตามธรรมชาติในแต่ละรายวิชา ครอบคลุมสมรรถนะตามมาตรฐานวิชาชีพครู แต่ยังไม่สอดคล้องกับความต้องการของชุมชนและบริบทแม่ฮ่องสอน ในมิติของการผลิตบัณฑิตที่เน้นกลุ่มวิชาชีพครูที่มีจุดมุ่งหมายของการสร้างความเป็นครูมืออาชีพ มีลักษณะเฉพาะสอดคล้องกับบริบทพื้นที่
สมรรถนะของนักศึกษาวิชาชีพครูที่ควรได้รับการพัฒนาเพิ่มเติมเพื่อให้สอดคล้องกับบริบทแม่ฮ่องสอนคือ (1) สมรรถนะด้านความรู้ความเข้าใจต่อสภาพบริบทแม่ฮ่องสอน ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อม หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และการจัดการเรียนรู้ (2) สมรรถนะด้านทักษะในการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการดารงตน มีความเป็นอยู่แบบพอเพียงและเป็นแบบอย่างที่ดีแก่นักเรียน ครอบครัว ชุมชนและสามารถประยุกต์เนื้อหาการเรียนการสอนให้เหมาะสมกับบริบทของแม่ฮ่องสอนเป็นอย่างดี มีทักษะในการถ่ายทอดความรู้ การสื่อสารใช้ภาษาไทยได้อย่างถูกต้อง และสามารถพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนต่อเนื่อง (3) สมรรถนะด้านคุณลักษณะที่สอดคล้องเหมาะสมกับบริบทแม่ฮ่องสอน
ผลการวิจัยครั้งนี้ได้ชุดพัฒนาสมรรถนะที่มีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผลตามเกณฑ์ที่กาหนด โดยผลจากการทดลองใช้ชุดพัฒนาสมรรถนะ มีดังนี้ (1) ผลการใช้เนื้อหาสาระ และวิธีการถ่ายทอด ต่อกลุ่มเป้าหมายที่เป็นนักศึกษาวิชาชีพครูที่เป็นกลุ่มทดลองได้รับการพัฒนาสมรรถนะเพิ่มมากขึ้นทุกหน่วยการเรียนรู้ ทั้งสมรรถนะด้านความรู้ ด้านทักษะ และด้านคุณลักษณะที่สอดคล้องเหมาะสมกับบริบทแม่ฮ่องสอน (2) ผลสัมฤทธิ์ด้านความรู้ความเข้าใจของนักศึกษาวิชาชีพครูที่เป็นกลุ่มทดลองในการใช้ชุดพัฒนาสมรรถนะ ต่อเนื้อหาสาระความรู้ จานวน 5 หน่วยการเรียนรู้ ปรากฏว่ามีผลสัมฤทธิ์หลังการเรียนรู้สูงกว่าก่อนการเรียนรู้ แสดงว่านักศึกษาวิชาชีพครูได้รับการเรียนรู้และมีความเข้าใจเพิ่มขึ้นหลังจากการเรียนรู้ (3) นักศึกษาวิชาชีพครูที่เป็นกลุ่ม ทดลองมีความพึงพอใจต่อชุดพัฒนาสมรรถนะในภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยนักศึกษาวิชาชีพครูมีความเห็นว่ามีความเหมาะสมต่อการเตรียมความพร้อมสาหรับนักศึกษาวิชาชีพครู ในการนาไปใช้ในการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องเหมาะสมกับบริบทจังหวัดแม่ฮ่องสอน (4) มีความเป็นไปได้ของการนาเนื้อหาสาระความรู้ทั้ง 5 เนื้อหาสาระไปใช้ได้ในสถานการณ์จริงต่อการจัดการเรียนรู้ในวิทยาลัยแม่ฮ่องสอน ซึ่งจะส่งผลให้นักศึกษาวิชาชีพครู เกิดการเรียนรู้ เข้าใจ และมีทักษะการแสวงหาข้อมูลข่าวสาร ความรู้และประยุกต์ใช้ข้อมูลและความรู้ในการจัดการเรียนรู้ในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานในอนาคต ได้เหมาะสมกับสภาพบริบทของแม่ฮ่องสอนได้ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม


ดาวน์โหลดเอกสาร