บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

Graduate School Chiang Mai Rajabhat University

ปัจจัยทำนายภาวะซึมเศร้าและแนวทางการป้องกันภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลแม่วาง อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่


ผู้วิจัย : อภิญญา วงค์ใหม่
หลักสูตร : สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขา : สาธารณสุขศาสตร์
อาจารย์ที่ปรึกษา : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สามารถ ใจเตี้ย
อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม : อาจารย์ ดร.สายหยุด มูลเพ็ชร์

บทคัดย่อ


 การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยทำนายภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุ โดยนำผลการศึกษาที่ได้ไปพัฒนาแนวทางการป้องกันภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุบนพื้นฐานการมีส่วนร่วมเป็นการวิจัยแบบผสมผสานทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาคือ ผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลแม่วาง อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 285 คน โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบมีระบบ หลังจากนั้นสัมภาษณ์เชิงลึกผู้สูงอายุที่มีภาวะซึมเศร้า จำนวน 10 คน และสัมมนาเชิงปฏิบัติการกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบวัดภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุไทยแบบสั้น (TGDS) ได้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาที่ระดับความเชื่อมั่น 0.86 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ Binary logistic Regression ผลการศึกษา พบว่าผู้สูงอายุมีภาวะซึมเศร้า 41 คน คิดเป็นความชุก ร้อยละ 14.39 มีอายุเฉลี่ย 71.67 ปี เป็นเพศหญิง   ร้อยละ 68.29 ปัจจัยที่สามารถทำนายภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุ คือ ความเพียงพอของรายได้ (Adjusted OR =3.71, 95%CI = 1.59– 8.67) โรคประจำตัว (Adjusted OR =3.42, 95%CI = 1.01– 11.57)  การไม่มีผู้ดูแล (Adjusted OR =3.98, 95%CI = 1.56– 10.21) ความสัมพันธ์ภายในครอบครัวต่ำ (Adjusted OR =47.68, 95%CI =5.44– 417.80) และการเข้าร่วมทางสังคมต่ำ (Adjusted OR =4.86, 95%CI = 1.90–12.42) นอกจากนี้ยัง พบว่าสภาพปัญหาภาวะซึมเศร้ามีสาเหตุมาจากความสัมพันธ์ในครอบครัวลดลง บุตรหลานไม่มีเวลา การมีส่วนร่วมในชุมชนลดลง ปัญหาสุขภาพ รายได้ไม่เพียงพอ การดื่มสุราเป็นประจำ และผลการสัมมนาเชิงปฏิบัติการกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

 

พบว่าแนวทางการป้องกันภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุ คือ การส่งเสริมสนับสนุนความสัมพันธ์ในครอบครัวและชุมชน การดูแลสุขภาพ และส่งเสริมการเพิ่มรายได้

คำสำคัญ : ความชุก, ภาวะซึมเศร้า, ผู้สูงอายุ, ปัจจัยทำนาย, การป้องกัน

 


ดาวน์โหลดเอกสาร