บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

Graduate School Chiang Mai Rajabhat University

ค่านิยมสังคมไทยปัจจุบันที่สะท้อนจากวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยม แห่งอาเซียน ปี พ.ศ. 2546 - ปี พ.ศ. 2550


ผู้วิจัย : นางสาวจารุณี ปัญควณิช
หลักสูตร : ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขา : ภาษาไทย
อาจารย์ที่ปรึกษา : ผู้ช่วยศาสตราจารย์เรณู อรรฐาเมศร์
อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม : รองศาสตราจารย์สมพงษ์ บุญเลิศ

บทคัดย่อ


การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ค่านิยมสังคมไทยปัจจุบัน 12 ประการ ผ่านวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน (ซีไรต์) ทั้งหมด 5 เล่ม เริ่มตั้งแต่ ปีพุทธศักราช 2546 จนถึงปีพุทธศักราช 2550 กระบวนการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอน คือ ขั้นที่ 1 ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ขั้นที่ 2 วิเคราะห์เนื้อหาโดยการตีความข้อมูลสร้างข้อสรุปร่วมกับทฤษฎีจิตวิทยาและทฤษฎีสังคมวิทยาหน้าที่นิยม ขั้นที่ 3 นาผลการวิเคราะห์งานวิจัยมาร่วมจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ กับผู้ทรงคุณวุฒิที่เกี่ยวข้อง ในสาขาวรรณกรรม
จากผลการวิจัยพบว่า วรรณกรรมซีไรต์ ทั้ง 5 เล่ม ได้สะท้อนองค์ความรู้ค่านิยมสังคมไทยปัจจุบันทั้งสิ้น 12 ประการโดยทั้งหมดสะท้อนถึงปัญหาสังคมและเสนอทางออกของปัญหาสังคมในเชิงจิตสานึก ในกลุ่มแรกเสนอเรื่องราวสะท้อนปัญหาสังคม ในช่างสาราญ ที่กล่าวถึงปัญหาการเหลื่อมล้าทางสังคม แต่แฝงแนวคิดการพึ่งพาอาศัยกันผ่านรากเหง้าทางวัฒนธรรม แห่งความเอื้ออาทรภายในชุมชน โดยใช้โลกทัศน์การมองโลกในแง่ดีและสื่อถึงค่านิยมการช่วยเหลือเกื้อกูลกันในสังคม ที่ไม่ใช่สังคมแบบอุดมคติ ส่วนจากเรื่องโลกในดวงตาของข้าพเจ้า ได้สะท้อนความหลากหลายของกลุ่มคนที่สามารถอาศัยอยู่ร่วมกัน พร้อมทั้งสอดแทรกปรัชญาธรรมะสู่เนื้อหา รวมถึงเชื่อมโยงสถานการณ์ปัจจุบันในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ ที่กล่าวถึงความแตกต่างทางศาสนาอิสลามและศาสนาพุทธ ที่สามารถใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติ ส่วนในกลุ่มที่สองวรรณกรรมได้เสนอทางออกของปัญหาและจิตสานึกเชิงสังคมผ่านกวีนิพนธ์ เรื่อง แม่น้าราลึก กวีนิพนธ์เล่มนี้ มีลักษณะเชิงชี้นาความคิดโดยใช้ความรู้สึกถ่ายทอดผ่านเหตุการณ์ โดยราลึกย้อนผ่าน เหตุการณ์แต่ละเหตุการณ์มีเรื่องเล่าที่เรียงร้อยเป็นภาพชีวิตหลากหลายมิติ ซึ่งกวีมุ่งสื่อให้เห็นว่าประสบการณ์ในวัยเยาว์ของแต่ละคน ล้วนเป็นพลังหล่อหลอมให้ทุกชีวิตสามารถอยู่ภายใต้บริบทสังคมปัจจุบันและจากเรื่องสั้น ความสุขของกะทิ ได้เสนอกรอบคิดเศรษฐกิจพอเพียงสะท้อนผ่านการอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ มนุษย์กับธรรมชาติซึ่งต้องเอื้อเฟื้อแบ่งปันและเห็นค่าความสาคัญของชีวิตอื่นเท่าเทียมกับตนเองและสุดท้ายจากเรื่อง เจ้าหงิญ สะท้อนผ่านรูปแบบและวิธีคิดคนในสังคมปัจจุบัน โดยการอธิบายให้รู้ว่าในโลกของความเป็นจริงนั้น ชีวิตไม่ได้เป็นไป ดังหวังไว้เสมอไป แต่พลังของความดีจะเป็นสิ่งที่สร้างสันติต่อสังคม เห็นได้ว่า ซีไรต์ ทั้ง 5 เล่ม นักเขียนแต่ละท่านได้มีกลวิธีตีแผ่สังคมผ่านบริบทใหม่ภายใต้ศิลปะทางภาษาที่ยังคงเดิมส่งผลให้วรรณกรรมและกวีนิพนธ์ร่วมสมัยดังกล่าวมีทั้งอรรถรสทางวรรณศิลป์และเนื้อหาตามบริบททางสังคมที่เปลี่ยนไป ยังผลให้เกิดความคิดแตกยอดจากเหตุการณ์ต่าง ๆ ภายในแต่ละเล่มได้อย่างลึกซึ้งและน่าสนใจ


ดาวน์โหลดเอกสาร