บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

Graduate School Chiang Mai Rajabhat University

ผลกระทบด้านสุขภาพจากการท่องเที่ยว อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน


ผู้วิจัย : นายเฉลิมชัย จารุมณี
หลักสูตร : สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขา : สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต
อาจารย์ที่ปรึกษา : รองศาสตราจารย์ณรงค์ ณ เชียงใหม่
อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม : รองศาสตราจารย์ ดร.สิริพร บูรพาเดชะ

บทคัดย่อ


การท่องเที่ยวถือเป็นส่วนสาคัญหนึ่งในการเพิ่มรายได้ให้แก่ประเทศ ดังนั้นภาคราชการและภาคเอกชนจึงมีการส่งเสริมอย่างจริงจัง อย่างไรก็ตามการท่องเที่ยวสามารถมีผลต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนโดยเฉพาะด้านสุขภาพ อาเภอปายในจังหวัดแม่ฮ่องสอนเป็นแห่งหนึ่งซึ่งการท่องเที่ยวกาลังเติบโตอย่างมาก การศึกษานี้จึงประสงค์ที่จะระบุผลกระทบด้านสุขภาพจากการท่องเที่ยวต่อผู้อยู่อาศัย และเสนอแนวทางเพื่อจัดการผลกระทบดังกล่าว ข้อมูลเชิงปริมาณ ได้จากกลุ่มตัวอย่างจานวน 375 ครัวเรือน โดยใช้แบบสอบถามที่สร้างจากความคิดเห็นของผู้อยู่อาศัย ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพ ได้รับจากการสนทนากลุ่มของคณะกรรมการบริหารงานอาเภอ ซึ่งประกอบด้วยเจ้าหน้าที่ราชการ เอกชน และผู้อยู่อาศัย การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติพรรณนา ผู้ตอบแบบสอบถามระบุผลกระทบด้านสุขภาพ 4 ประการ และหัวข้อหลักในแต่ละประการดังนี้ ผลกระทบทางกายคือ โรคเนื่องจากการบริโภคอุปโภคน้าประปามาตรฐานต่า, มลภาวะจากขยะ และมลภาวะจากฝุ่น ผลกระทบทางจิตใจคือ ความรู้สึกไม่ดีเมื่อเห็นพฤติกรรมก้าวร้าวของเยาวชน, ความรู้สึกตึงเครียดเนื่องจากค่าครองชีพสูง, และความราคาญเสียงเนื่องจากนักท่องเที่ยวและพาหนะ ผลกระทบทางสังคมคือ การจ้างแรงงานต่างชาติมากขึ้น การดื่มของมึนเมามากขึ้นในเยาวชนและการแพร่ระบาดสารเสพติดในชุมชน ส่วนผลกระทบทางจิตวิญญาณคือ ความภูมิใจที่เป็นเมืองท่องเที่ยว, ความหวงแหนในวัฒนธรรม, และการสูญเสียความเป็นอยู่ที่เรียบง่ายและสงบ
แนวทางจัดการเพื่อลดผลกระทบด้านสุขภาพจากการท่องเที่ยว ของคณะกรรมการบริหารงานอาเภอ ผลกระทบทางกาย ได้แก่ เร่งรัดถ่ายโอนภารกิจการประปาให้การประปาส่วนภูมิภาค, บริหารจัดการขยะแบบครบวงจร, รณรงค์ลดมลภาวะด้านสิ่งแวดล้อม ผลกระทบทางจิตใจ ได้แก่ จัดกิจกรรมเชิดชูเยาวชนต้นแบบ, ส่งเสริมอาชีพ ผลิตภัณฑ์ชุมชน, การจัดระเบียบสังคมและบังคับใช้กฎหมาย ผลกระทบทางสังคม ได้แก่ กวดขันแรงงานต่างชาติ, สร้างค่านิยมห่างไกลสิ่งเสพติดในกลุ่มวัยรุ่น และดาเนินงานตามยุทธศาสตร์ 5 รั้ว ป้องกันยาเสพติด ผลกระทบทางจิตวิญญาณ ได้แก่ ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์วัฒนธรรม, รักษาอัตตาลักษณ์และวิถีชุมชน
ข้อเสนอแนะ การศึกษานี้เพื่อระบุผลกระทบด้านสุขภาพจากการท่องเที่ยวต่อผู้อยู่อาศัย และเสนอแนวทางเพื่อจัดการผลกระทบดังกล่าว ตามยุทธศาสตร์ของคณะกรรมการบริหารงานอาเภอปาย เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณากลั่นกรองข้อเสนอ กาหนดเป็นนโยบายสาธารณะนาสู่การปฏิบัติที่เป็นรูปธรรมอย่างยั่งยืนต่อไป


ดาวน์โหลดเอกสาร