บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

Graduate School Chiang Mai Rajabhat University

แนวทางในการพัฒนาโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ตามกรอบของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม


ผู้วิจัย : นายสุทธิพงศ์ นิพัทธนานนท์
หลักสูตร : ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขา : ผู้นำทางการศึกษาและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
อาจารย์ที่ปรึกษา : ศาสตราจารย์ ดร.มนัส สุวรรณ
อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม : รองศาสตราจารย์ ดร.วัฒนพงศ์ รักษ์วิเชียร

บทคัดย่อ


การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพความพร้อมและปัจจัยสนับสนุนในการเป็นโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษา และสร้างแนวทางในการพัฒนาโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ตามกรอบของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ประชากรที่ศึกษา คือ โรงเรียนนาร่องด้านสิ่งแวดล้อมศึกษาของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ในเขตภาคเหนือตอนบน จานวน 8 โรงเรียน และกลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิที่เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษา จานวน 13 คน โดยมีเครื่องมือและขั้นตอนในการวิจัย 4 ขั้นตอน ดังต่อไปนี้ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพความพร้อมและปัจจัยสนับสนุนในการเป็นโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยใช้แบบการสารวจทุนเดิมของโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ตามกรอบพันธกิจ 4 มิติ ของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม และแบบสัมภาษณ์ ขั้นตอนที่ 2 การสร้างแนวทาง การพัฒนาโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยใช้แบบวิเคราะห์เนื้อหาและแบบสัมภาษณ์ ขั้นตอนที่ 3 การประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของแนวทางการพัฒนาโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยใช้แบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ และแบบตรวจสอบความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของแนวทางในการพัฒนาโรงเรียน สิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ขั้นตอนที่ 4 นาเสนอแนวทางในการพัฒนาโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ตามกรอบของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ผลการวิจัย สรุปได้ดังนี้
1. โรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนในเขตภาคเหนือตอนบนมีความพร้อมในการเป็นโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษาทั้ง 4 มิติ โดยมีปัจจัยสนับสนุนการเป็นโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ดังต่อไปนี้ 1) ปัจจัยด้านหลักสูตรในโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษา 2) ปัจจัยด้านกิจกรรมเสริมหลักสูตร 3) ปัจจัยด้านการบริหารงานสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน 4) ปัจจัยด้านกิจกรรมรณรงค์และรักษาสิ่งแวดล้อมโรงเรียน 5) ปัจจัยด้านความร่วมมือโรงเรียนกับชุมชน 6) ปัจจัยด้านบรรยากาศและสภาพแวดล้อมของโรงเรียน 7) ปัจจัยด้านสัมพันธภาพระหว่างบุคคลในโรงเรียน และ8) ปัจจัยด้านผู้เรียน
2. แนวทางในการพัฒนาโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ตามกรอบของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม สามารถสรุปได้ 4 ยุทธศาสตร์ ดังนี้ ยุทธศาสตร์ที่ 1 การเตรียมความพร้อมในการเป็นโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ประกอบด้วย 3 ประเด็น ได้แก่ 1) การสร้างความเข้าใจ 2) การตั้งทีมงาน และ 3) การสารวจทุนเดิม ยุทธศาสตร์ที่ 2 การกาหนดเป้าหมายและแผนงานประกอบด้วย 2 ประเด็น ได้แก่ 1) การจัดลาดับเป้าหมาย และ 2) การวางแผนงาน ยุทธศาสตร์ที่ 3 แนวทางในการประยุกต์ใช้ พันธกิจทั้ง 4 มิติ ในการพัฒนาโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนและยุทธศาสตร์ที่ 4 กลไกสาคัญในขับเคลื่อนโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ประกอบด้วย 4 ประเด็นได้แก่ 1) การจัดการโรงเรียนแบบองค์รวม 2) การใช้กระบวนการ PDCAในการบริหารงาน 3) การบูรณาการ “การพัฒนาที่ยั่งยืน”ในหลักสูตรสถานศึกษา และ 4) การประเมินผล นอกจากนี้ยังต้องคานึงถึงผลลัพธ์จากการนาแนวทางการดาเนินงานโรงเรียนสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยมีเงื่อนไขสู่ความสาเร็จในการพัฒนาโรงเรียนสู่โรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน


ดาวน์โหลดเอกสาร