บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

Graduate School Chiang Mai Rajabhat University

การบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีข้อจากัดด้านทรัพยากร ทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย


ผู้วิจัย : นายติณณภพ หลวงมณีวรรณ์
หลักสูตร : ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขา : ผู้นำทางการศึกษาและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
อาจารย์ที่ปรึกษา : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เรืองเดช
อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สิริวันทน์ ชัยญาณะ

บทคัดย่อ


การวิจัยครั้งนี้วัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์สภาพการบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีข้อจากัดด้านทรัพยากรทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย 2) เพื่อศึกษาปัญหาในการบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีข้อจากัดด้านทรัพยากรทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย 3) เพื่อกาหนดรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีข้อจากัดด้านทรัพยากรทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย กลุ่มตัวอย่างคือ รัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ และเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน รวม 3 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบเจาะจง (Purposive Sampling)ผู้อานวยการสานักงานเขตพื้นที่การศึกษา จานวน 7 คน ผู้อานวยการโรงเรียน จานวน 48 คน ครูฝ่ายวิชาการ จานวน 48 คน ครูฝ่ายงบประมาณ จานวน 48 คน ครูฝ่ายบุคลากร จานวน 48 คน และครูฝ่ายบริหารทั่วไป จานวน 48 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multistage Random Sampling) เก็บข้อมูลโดยการศึกษาเอกสารการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตประกอบการสอบถามการอภิปรายกลุ่มเฉพาะการทา SWOT Analysis และการทาวิทยาพิจารณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าความถี่ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์เนื้อหา และการสังเคราะห์เนื้อหาผลการวิจัยปรากฏดังนี้
1. สภาพการบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีข้อจากัดด้านทรัพยากรทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยมีดังนี้ 1) ด้านการบริหารวิชาการ มีการส่งเสริมการศึกษาให้เกิดความเสมอภาค มีการส่งเสริมให้มีนโยบายเรียนฟรีเรียนดี 15 ปี อย่างมีคุณภาพ มีการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติเพื่อมุ่งหวังให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนทั่วประเทศ
2) ด้านการบริหารบุคลากร มีการพัฒนาข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาให้มีคุณภาพชีวิตและความมั่นคงในสังคมมีการบริหารจัดการศึกษาให้เกิดความเสมอภาคและความเป็นธรรมในโอกาส ทางการศึกษาแก่ประชาชนกลุ่มผู้ด้อยโอกาส ผู้ยากไร้ ผู้พิการหรือทุพพลภาพ ผู้อยู่ในสภาวะยากลาบาก ผู้บกพร่องทางร่างกายและสติปัญญาและชนต่างวัฒนธรรม 3) ด้านการบริหารงบประมาณ มีการจัดสรรงบประมาณเพื่อส่งเสริมการยกระดับคุณภาพการพัฒนาศูนย์เด็กเล็กในชุมชน ได้แก่ การจัดค่าหนังสือและอุปกรณ์การเรียน ค่าเสื้อผ้าและวัสดุเครื่องแต่งกาย ค่าอาหารกลางวัน และค่าพาหนะในการเดินทาง ค่าอาหารนักเรียนประจาพักนอน มีการจัดสรรงบประมาณสาหรับนักเรียนที่มีถิ่น ที่อยู่ห่างไกลกันดาร การเดินทางไปกลับระหว่างบ้านกับสถานศึกษาไม่สะดวก และมีการจัดตั้งโรงเรียนดีประจาตาบล 4) ด้านบริหารทั่วไป มีการส่งเสริมให้เขตพื้นที่ดาเนินการพัฒนาระบบหนังสือราชการอิเลคทรอนิคส์ (e–office) มีการบริหารด้านกิจการนักเรียน และกิจกรรมด้านเทคโนโลยีทางการศึกษา
2. ปัญหาในการบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีข้อจากัดด้านทรัพยากร ทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยมีดังนี้ ด้านการบริหารวิชาการ มีปัญหา คือ 1) ไม่มีการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา ไม่มีการจัดทาหลักสูตรท้องถิ่น ไม่มีการทาแผนการสอนครบทุกสาระการเรียนรู้ ไม่มีการประเมินผลการใช้หลักสูตรสถานศึกษา ไม่มีการ ทาวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา ไม่มีห้องสมุดที่เป็นเอกเทศนักเรียนไม่มีนิสัยรักการอ่าน 2) ด้านการบริหารงานบุคลากร มีปัญหาคือ ครูไม่ครบชั้นไม่ครบกลุ่มสาระ ครูมีภาระงานมาก ครูขาดขวัญและกาลังใจ สาหรับการพิจารณาความดีความชอบ ไม่มีเม็ดเงินเพียงพอ หลักสูตรการจัดอบรมพัฒนาครูไม่สอดคล้องตามความต้องการของครูและบุคลากรทางการศึกษา หน่วยงานที่จัดการอบรมมีการจัดอบรมบ่อยส่งผลกระทบต่อการจัดการเรียนการสอน และครูไม่ได้นาเอาความรู้ ที่ได้จากการพัฒนามาใช้ในการจัดการเรียนการสอนอย่างจริงจัง 3) ด้านการบริหารงบประมาณ มีปัญหาคือ งบประมาณจากหมวดเงินอุดหนุนรายหัวไม่เพียงพอเนื่องจากต้องใช้จ่ายเป็นค่าสาธารณูปโภค ค่าวัสดุ ค่าพัฒนาบุคลากร และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน 4) ด้านการบริหารทั่วไปมีปัญหา คือ สถานศึกษาขาดแคลนอาคารเรียนและอาคารประกอบ
3. รูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีข้อจากัดด้านทรัพยากรทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย คือ “POLITE Model” ซึ่งมีองค์ประกอบที่ความสาคัญคือ 1) โรงเรียนที่ขาดแคลนทรัพยากรทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยต้องได้รับการจัดสรรงบประมาณค่าสาธารณูปโภคตามจริง โดยแยกจากงบประมาณรายหัวของนักเรียน (Public Utilities : P) 2) โรงเรียนที่ขาดแคลนทรัพยากรทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยซึ่งต้องใช้คนน้อยแต่ได้ปริมาณงาน เท่าเดิม (O : One–Stop Service : O) 3) โรงเรียนที่ขาดแคลนทรัพยากรทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยต้องได้รับงบประมาณใน การตอบแทนบุคลากรแบบเหมาจ่าย(Lump–Sum Appropriation : L) 4) โรงเรียนที่ขาดแคลนทรัพยากรทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยต้องจัดการเรียนการสอนโดยใช้สื่อสาเร็จรูป (Instructional Package : I) 5) โรงเรียนที่ขาดแคลนทรัพยากรทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบน ของประเทศไทยต้องบริหารจัดการสถานศึกษาโดยใช้การทางานเน้นเป็นทีมและการใช้เทคโนโลยีทางการศึกษา (Team Work : T และ Technology : T) 6) โรงเรียนที่ขาดแคลนทรัพยากรทางการศึกษาในบริบทชนเผ่าภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยต้องบริหารจัดการสถานศึกษาทุกด้านโดยใช้แนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (Economic Sufficiency : E)


ดาวน์โหลดเอกสาร